!در بزرگداشتِ مطالعات

معرفی کتاب (28)

فیزیک‌دانان غربی و مسئله‌ی خداباوری. مهدی گلشنی. چاپ دوم، 1379. مؤسسه‌ی فرهنگی دانش و اندیشه‌ی معاصر+ کانون اندیشه‌ی جوان. 54 صفحه؛ 220 ت.

- مقدمه
- رابطه‌ی علم و دین از دیدگاه فیزیک‌دانان غربی معاصر
- اعتقاد به خدا در میان فیزیک‌دانان غربی
   1- دیدگاه منکران خدا
   2- افراد بی‌تفاوت
   3- معتقدان به خدا
- پاسخ خداباوران به شُبهه‌های منکران خدا
- جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
- پی‌نوشت‌ها

از مقدمه:
در قرن هفدهم، علم جدید شکل مشخصی یافت. بسیاری از دانش‌مندان که در تکوین علم آن دست داشتند، مذهبی بودند. بِراهه، کِپلر و گالیله در استنتاج قوانین حرکت سیّارات، می‌کوشیدند تا از طرح وجود خداوند در طبیعت پرده بردارند. به‌قول گالیله: «خداوند در اَعمال طبیعت، بیش‌تر از جمله‌های مقدّس انجیل، متجلّی می‌شود».
به‌قول نیوتن: «این زیباترین نظام خورشید و سیّارات و ستاره‌های دنباله‌دار، تنها می‌تواند در نتیجه‌ی تدبیر و حاکمیتِ یک موجود دانا و توانا پدید آید». لایپ‌نیتس هم به همین مطلب اشاره کرده است: «به‌ویژه در علوم... ما شگفتی‌های خداوندی را می‌بینیم... قدرت، حکمت و نیکوئیِ او را... بدین علّت، من از جوانی خود را وقف علومی کرده‌ام که آن‌ها را دوست می‌داشتم».
... در قرن نوزدهم، فیزیک کلاسیک به کمال خود رسید و با ظهور داروینیسم، بعضی اندیشیدند که تنازع بقا می‌تواند به ظهور نظم منتهی شود، بدون آن‌که نظامی در کار باشد. مجموع این عوامل و توفیق علم جدید در گستره‌ی عمل، باعث شد که علم، نوعی دین شود؛ دینی که عقل، خدای آن، دانش‌گاه‌ها، معابد و اساتید دانش‌گاه‌ها، کشیش‌های آن بودند ...

|+| نوشته شده توسط میم در یکشنبه 17 آبان1388 یا حق

معرفی کتاب (27)

ایرانی‌ها چه رؤیائی در سر دارند؟. میشل فوکو (حسین معصومی همدانی). چاپ چهارم، 1386 (چ اوّل، 1377). انتشارات هِرمِس. 66 صفحه؛ 700 ت.

در میان متفکران و نویسندگان غربی، میشل فوکو (1926 – 1984) از معدود کسانی است که رجوع انقلاب اسلامی ایران را به معنویت، دریافت و صریحاً اظهار داشت که از زمان انقلاب فرانسه تاکنون، برای نخستین بار انقلاب و معنویت به‌ یک‌دیگر پیوند خورده‌اند. در این کتاب، خواننده با نگاه این متفکر به حوادث انقلاب اسلامی ایران آشنا می‌شود.

- یادداشت مترجم
- ارتش؛ وقتی زمین می‌لرزد
- شاه صدسال دیر آمده است
- تهران؛ دین بر ضد شاه
- ایرانی‌ها چه رؤیائی در سر دارند؟
- شورش با دست خالی
- آزمون مخالفان
- شورش ایران روی نوار ضبط صوت پخش می‌شود
- رهبر اسطوره‌ایِ شورش ایران
- یادداشت‌ها

|+| نوشته شده توسط میم در سه شنبه 12 آبان1388 یا حق

غریب

ما، در این دهر غریبیم و در این بحر اسیر

یا رضا! دستی گیر!

|+| نوشته شده توسط میم در پنجشنبه 7 آبان1388 یا حق

انقلاب رنگی، چیستی، چرائی و چگونگی

این قوی‌ترین مطلبی است که تاکنون دربارۀ انقلاب‌های رنگی خوانده‌ام و احتمالاً در میان مقالات و مصاحبه‌های فارسی، کامل‌ترین در این زمینه. در ادامۀ مطلب بخوانید

ادامه مطلب

|+| نوشته شده توسط میم در شنبه 2 آبان1388 یا حق

معرفی کتاب (26)

طب ایرانیِ تغذیه. محمد عزیزخانی. چاپ دهم، بهار 1386 (چ اول 1383). کتاب دانشجوئی. 48 صفحه؛ 500 ت.

آن‌مقدار توجه که در طب اصیل ایرانی نسبت به تغذیه و غذا خوردنِ اصولی و درست به چشم می‌خورد، در هیچ‌یک از مکاتب طبی دنیا به چشم نمی‌خورد. حکیمان ایران‌زمین معتقد بودند: «اگر طبیب، درمانِ بیمارِ خود را از اصلاح غذای او آغاز نکند گوئی بر کُشتن وی جرأت یافته است.» ...
مکتب درمانیِ ایرانی- اسلامی، 14 روش اصلی دارد: داروهای گياهی و غير گياهی، حجامت ماساژ و رگ‌گيری، روغن‌مالی، تغذيه، زالو (Leech)، زنبور عسل (نحل)، پاک‌سازی بدن از سموم، فَصد (رگ زدن)، دعادرمانی و ذکردرمانی، مراقبت‌های زنانه‌گی و مامائی، حمام‌درمانی و نوره، رفتاردرمانی، استفاده‌ی غير خوراکی از حيوانات.

عناوین کتاب:
فصل اول. انتخاب غذا برحسب طبع و مزاج فرد
فصل دوم. مشکلات سفره‌ی خانواده‌ی ایرانی امروز
فصل سوم. قواعد طبخ غذا
فصل چهارم. آداب غذا خوردن
فصل پنجم. اقلام و اغذیه‌ی مضر و خطرناک
فصل ششم. اغذیه‌ی مفید (چه بخوریم؟)
ضمائم؛
یک. لیست پرهیز غذائی و توصیه‌های بهداشتیِ تغذیه
دو. لیست غذاهای گرم و سرد و معتدل
سه. داروهای اساسی در طب اسلامی
چهار. مُصلحات غذاها
پنج. انواع چای‌های سنتیِ ایرانی

[در چاپ‌های جدید این کتاب، مطالب و ضمائم بیش‌تری آمده است.]

|+| نوشته شده توسط میم در پنجشنبه 30 مهر1388 یا حق

معرفی کتاب (25)

سرمایه‌سالاری (کاپیتالیسم). شهریار زرشناس. چاپ دوم، پائیز 138۳ (چ اول، ۱۳۸۰). کتاب صبح. 92 صفحه؛ 500 ت.

کاپیتالیسم، صورت اقتصادی- اجتماعیِ تفکر و تمدنِ مدرن است. مقصود از کاپیتالیسم (سرمایه‌سالاری) فقط نظام‌های مبتنی بر بازار آزاد و مالکیت خصوصی نیست، بلکه رژیم‌های سوسیالیستی و سوسیال- دموکرات را نیز مصداقِ کاپیتالیسم و صُوَری از این ساختار اقتصادی- اجتماعی می‌دانیم.
کاپیتالیسم در عصر جدید و به‌ویژه در دو قرن اخیر، یک واقعیت عملی و تاریخیِ انکارناپذیر بوده است. همۀ ما که زیر چتر تمدن مدرن زندگی می‌کنیم تحت سیطرۀ نظام‌های سرمایه‌سالار (کاپیتالیست) قرار داریم. به‌یک اعتبار، شناختِ کاپیتالیسم به‌معنای شناختِ واقعیت‌های اقتصادی- اجتماعی موجود است که علیرغم همۀ تنوع و پیچیدگی‌شان از جوهری واحد بهره‌مند هستند. در جهانِ امروز ما از ژاپن تا اوگاندا و از چین تا ونزوئلا، صور مختلف کاپیتالیسم است که فرمان می‌راند. در واقع جهان امروز به‌لحاظ اقتصادی- اجتماعی تحت سیطرۀ سرمایه‌سالاری قرار دارد و این امر در مالکیت‌های عریانِ نیمه‌لیبرال و نئولیبرال، همان‌قدر مصداق دارد که در چهارچوب رژیم‌های سوسیالیستی و حتی فاشیستی‌ای که در اواسط قرن بیستم خودنمائی کردند. از این‌رو به‌نظر می‌رسد، شناخت سرمایه‌سالاری جهت درک و شناختِ نظام جهانیِ این سیاره، امروزه به‌یک ضرورت تبدیل شده است.

در کشور ما نیز کاپیتالیسم به اشکال عریان و گاه پیچیده‌ای خودنمائی می‌کند و به‌ویژه اتفاقات دو دهۀ اخیر بیش از گذشته ضرورتِ شکل‌گیری یک شناخت عمیق و همه‌جانبه نسبت به ماهیتِ سرمایه‌سالاری را مطرح کرده است؛ زیرا مواجهۀ تاریخیِ ما با مدرنیته و کاپیتالیسم در این دو دهه، شکل صریح‌تر و شدت بیشتر و بعضاً آگاهانه‌تری یافته است.
... بنایِ کار در این کتاب کوچک، بر اجمال و اختصار و اشاره بوده است و گمان نویسنده این است که طرح اجمالیِ مباحث به‌عنوان گام مقدماتی، امکان درک و شناخت نسبت به «کاپیتالیسم» را افزایش می‌دهد و به‌عنوانِ درس اول بیش از یک کتاب حجیم، مفید فایده خواهد بود...

فصول:
× سرمایه‌سالاری و مدرنیته
× تطور تاریخیِ سرمایه‌سالاری
× کالبدشکافیِ سرمایه‌سالاری
× سرمایه‌سالاریِ لیبرال
× سرمایه‌سالاریِ اَمپریالیستی
× سرمایه‌سالاریِ سوسیالیستی
× سرمایه‌سالاریِ فاشیستی

× سرمایه‌سالاری و آینده

× منابع و مآخذ

|+| نوشته شده توسط میم در یکشنبه 26 مهر1388 یا حق

معرفی کتاب (24)

پیشوای صادق. (حضرت آیت‌الله) سیدعلی خامنه‌ای. چاپ اول، 1383. دفتر نشر فرهنگ اسلامی. 111 صفحه؛ 800 ت.

[به‌نظرم، این کتاب غیر از مباحث تاریخی نوآورانه و بدیعی که مطرح می‌کند، به‌نوعی مانیفست شیعیان در عصر غیبت است؛ خصوصاً در دوره‌ی معاصر. و همچنین نشان می‌دهد چگونه می‌توان با یک تفسیر سیاسی از اسلام، بسیاری از ابهامات اعتقادی را حل کرد.]

- دو قضاوت درباره‌ی امام صادق؛ قضاوت جانب‌دارانه/ قضاوت معترضانه
- رسالت انسانیِ یک رهبر
- سیمای واقعی امام
- روح‌های عافیت‌طلب
- سندهای غیر قابل استناد، قضاوت غیر علمی
- فلسفه‌ی امامت، فلسفه‌ی نبوت. امامت؛ ادامه‌ی تکلیف نبوت
- عناصر سازنده‌ی نظام اجتماعی
- برنامه‌ی عمومی ائمه
- چهار دوره‌ی جریان امامت: 1- سکوت یا هم‌کاری، 2- به قدرت رسیدن امام، 3- صلح امام حسن تا شهادت امام حسین، 4- روزگار تعقیب.
- لزوم ایجاد آمادگی
- تجدید انقلاب، دشوارتر از ایجاد آن
- امام سجاد بر سر دوراهی؛ انتخاب راه دشوارتر
- نقش سازنده‌ی امام سجاد؛ قاطعیت ایدئولوژیک، صف‌بندی انبیا با جبهه‌ی مقابل، پیوستن عناصر صالح به امام، برخورد هوش‌مندانه‌ی امام، موضع حقیقی امام در برابر قدرت مسلط، فعالیت آرام و پنهان.
- شاخصه‌ی دوران امام باقر؛ اشاعه‌ی دعوت هدف‌دار، واقعیت تأسف‌بار اجتماعی و ذهنی، موضع‌گیری خصمانه‌ی امام، استفاده از فرصت‌ها، داستان بنی‌اسرائیل در جامعه‌ی فرعونی، مغز متفکرِ اندام زنده، درس رازداری، وجود رابطه‌ی تشکیلاتی، موضع نسبتاً شدید امام باقر، حبس و تبعید امام باقر، پرهیز از پیکار رویاروی، شیوه‌های امیدبخش امام باقر، نوزده سال مبارزه در راهی ناهموار، نقشه‌ی جهاد پس از مرگ.
- فصل پُرماجرای دوران بنی‌امیه
- امامت؛ سرچشمه‌ی دو جریان حیات‌بخش
- اولویت کار فکری بر کار سیاسی

- استراتژی کلی امام صادق
- دشواری دعوت امامت
- امام صادق؛ مظهر امید صادق، منظور از «قیام‌کننده» کیست؟، امیدواری یاران نزدیک.
- فراز و نشیب‌های دوره‌ی امام صادق، شرح زندگی امام صادق؛ در هاله‌ای از ابهام، کار پنهانی و تشکیلاتی.
- خصلت تاریخ‌نویسی، تاریخ‌نویسی با صبغه‌ی عباسی.
- راه آشنایی با زندگی امام صادق

- نمودارهای مهم در زندگی امام صادق:
1- تبیین و تبلیغ مسأله‌ی امامت
     امام؛ رئیس دولت و ایدئولوگ
     وجود شبکه‌ی تبلیغاتیِ قوی
     پای‌بندی یاران امام به «تقیه»
     مجادلات کلامی و ادبی، نقش ادبیات در قرن‌های اول و دوم
2- تبیین احکام به‌شیوه‌ی خاص شیعی و تفسیر قرآن به‌روال بینش اهل بیت
     دو جریان کلی در فقه و حدیث و تفسیر
     معارضه‌ی علمی امام صادق
3- وجود تشکیلات پنهانیِ سیاسی- ایدئولوژیک
     تشکیلات پنهانِ تحت فرمان ائمه
     استراتژی امام حسن برای پذیرش صلح، نخستین سنگ بنای تشکیلات شیعه
     فرمان ایجاد تشکل و سازمان‌دهی
     رشد اندیشه‌ی شیعی و افزایش آمار شیعیان
     بیست سال پس از صلح امام حسن، رشد فعالیت‌های سازمان‌یافته، ابتکار عمل در دست شیعیان، هراس‌افکنی در دلِ سران رژیم خلافت
     شیعه؛ نامی برای حزب امامت
     «باب»، «وکیل»، «صاحب سر»
     «راز» در زندگی امامان چیست؟
     رازهای ناگشودنی تشکیلات
     «باب»؛ واسطه‌ی میان امام و شیعیان
     «وکیل» چه کسی است؟
     نحوه‌ی تکاپوی تشکیلاتی شیعیان

|+| نوشته شده توسط میم در چهارشنبه 22 مهر1388 یا حق